Çanakkale türküsünün müzikal makamı nedir?

Türk halk müziğinin en dokunaklı eserlerinden Çanakkale Türküsü'nün müzikal karakteri, geleneksel makam bilgisi ışığında incelendiğinde derin bir duygusal katman ortaya koyuyor. Hüseyni makamının lirik yapısı ile aksak semai usulünün ritmik dalgalanmaları, bu tarihî türküye hem hüzünlü hem de destansı bir nitelik kazandırıyor.

20 Kasım 2025

Çanakkale Türküsü'nün Müzikal Karakteri ve Makamı Hakkında


Çanakkale Türküsü, Türk halk müziği repertuvarının en bilinen ve etkileyici eserlerinden biridir. Geleneksel Türk müziğinde bir eserin tam olarak hangi makamda olduğunu belirlemek, zaman zaman farklı yorumlara açık olabilir. Ancak, yaygın müzikoloji incelemeleri ve icracıların genel kabulüne göre Çanakkale Türküsü'nün müzikal yapısı şu şekilde özetlenebilir:

  • Ana Makam: Eser, büyük ölçüdeHüseyni Makamıkarakteri taşımaktadır. Hüseyni, Türk müziğinde hüzünlü, içli ve lirik bir duygu dünyasını ifade eden, en sık kullanılan makamlardan biridir. Bu makam, Çanakkale Türküsü'nün sözlerindeki kahramanlık, hüzün ve vatan sevgisi gibi duyguları müzikal olarak desteklemektedir.
  • Dizisel Yapı: Hüseyni makamı, temel olarak "rast" perdesi üzerine kuruludur ve "hüseyni" perdesi (portede Mi notasına yakın) ana durak (karar) sesidir. Türkünün ezgisel seyri, bu makamın karakteristik aralıklarını ve inici-çıkıcı hareketlerini barındırır.
  • Usul (Ritmik Yapı): b>Türkü, genellikle9/8'likusulle icra edilir. Bu usul, "Aksak Semai" olarak da bilinir ve Türk halk müziğinde çok yaygındır. Bu ritmik yapı, türküye hem bir ağıt hem de bir destan havası katar. Düzenli ama biraz dalgalı ritmi, hem yürüyüşü hem de içsel dalgalanmaları anımsatır.

Önemli Notlar ve Nüanslar:


  • Anonim bir halk türküsü olduğu için, yöreden yöreye veya icracıdan icracıya küçük melodik ve makamsal farklılıklar gösterebilir. Bazı versiyonlarında Hüseyni makamının yanı sıra, Karcığar veya Muhayyer makamına yakın geçkiler de hissedilebilir.
  • Türkünün sözleri ve anlamı kadar, bu hüzünlü ve destansı makamsal yapısı da onu bu kadar güçlü ve kalıcı kılan unsurlardandır. Müzik, sözlerde anlatılan trajedi ve kahramanlığı, dinleyicinin yüreğine doğrudan işleyen bir güce dönüştürür.

Sonuç olarak, Çanakkale Türküsü müzikal açıdan ağırlıklı olarakHüseyni Makamında ve9/8'lik Aksak Semai usulünde bestelenmiş, Türk milletinin kolektif hafızasında derin izler bırakmış bir şaheserdir.

Yeni Soru Sor / Yorum Yap
şifre
Sizden Gelen Sorular / Yorumlar
Çok Okunanlar
Kafkas Cephesi ve Sonuçları
Kafkas Cephesi ve Sonuçları
Editörün Seçtiği
Çanakkale Savaşı
Çanakkale Savaşı
Haber Bülteni
Popüler İçerik
Gelibolu Savaşının Sonuçları
Gelibolu Savaşının Sonuçları
Anafartalar Cephesi
Anafartalar Cephesi
Çanakkale Savaşı ile İlgili Şiirler
Çanakkale Savaşı ile İlgili Şiirler
Çanakkale Zaferi
Çanakkale Zaferi
Arıburnu Cephesi
Arıburnu Cephesi
;